Έκτακτη χρησικτησία σε κλήρο

Standard

Άριθ. 1204/1997

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Κωνσταντίνο Δαφέρμο, Αντιπρόεδρο, Εμμανουήλ Χαριτάκη, Κωνσταντίνο Λυμπερόπουλο, Θεόδωρο Πρασουλίδη και Κωνσταντίνο Τζένο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Μαϊου 1997, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Μακρυνιώτη, για να δικάσει μεταξύ

Των αναιρεσειόντων: 1) Χ. χας Ι. Π., το γένος Δ. Βασίλα, 2) Δ. Ι. Π., 3) Νικολάου Ι. Π.,

4) Μαρίας συζ. Β. Γ., το γένος Ι. Π., 5)

Ε. Ι. Π. και 6) Κων/νου Ι. Π., κατοίκων Λεπτοκαρυάς Πιερίας, ως μοναδικών εξ αδιαθέτου κληρονόμων του αποβιώσαντος την 22 Μαϊου 1970 Ιωάννη Π. του Δ.

Εκπροσωπήθηκαν άπαντες από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Μανιάτη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1.α) Γ. συζ. Ε. Π., το γένος Γεωργίου Ζιούνα, β) Παρασκευής συζ. Χ. Λ., το γένος

Ε. Π., γ) Γεωργίας συζ. Π. Κ., το γένος

Ε. Π., δ) Δ. Ε. Π., κατοίκων όλων

Λεπτοκαρυάς Πιερίας, ως μοναδικών εκ διαθήκης και νομίμων κληρονόμων του αποβιώσαντος την 12 Σεπτεμβρίου 1990 Ε. Π. του Δ., 2) Ελένης συζ. Δ. Κ., το γένος Δ. Π., 3)

Αικατερίνης συζ. Α. Κ., το γένος Δ. Π. και 4) Παρασκευής συζ. Α. Μ., το γένος Δ. Π.,

κατοίκων όλων Λεπτοκαρυάς Πιερίας, εκ των οποίων οι 1 α, β, γ, δ, εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δ. Δεβελάσκα και οι 2, 3 και 4 εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Π. Βεζυργιάννη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25 Ιουλίου 1991 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κατερίνης, το οποίο με την 244/1992 απόφασή του κήρυξε εαυτό αναρμόδιο και παρέπεμψε την υπόθεση στο Ειρηνοδικείο Κατερίνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 110/1995 του Ειρηνοδικείου Κατερίνης και 246/1996 του ως εφετείου δικάσαντος Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κατερίνης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 26 Αυγούστου 1986 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω, ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Κωνσταντίνος Τζένος ανέγνωσε την από 6 Μαϊου 1997 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 1 παρ.1 1183/28.6.1972 Ν.Δ./τος «η κυριότης των κατά τας διατάξεις της εν γένει εποικιστικής νομοθεσίας παραχωρηθέντων και παραχωρούμενων ατομικών κλήρων (γαιών και οικοπέδων), περιέρχονται ως ακολούθως : α) επί των κλήρων των μη παραμεθορίων περιοχών, αυτοδικαίως από της κυρώσεως της οριστικής διανομής, εις τους αναγραφομένους εις τους κτηματολογικούς πίνακες της οριστικής διανομής δικαιούχους τούτων (φυσικά πρόσωπα) ή τους νέους τοιούτους μετά την οριστική διανομή εκ μεταβολής συνεπεία γενομένων νομίμων διοικητικών πράξεων, ως προς το πρόσωπο των δικαιούχων τούτων και β) επί των κλήρων παραμεθορίων περιοχών, ως και τοιούτων εξ αποστραγγιζομένων γαιών απασών των περιοχών, από και δια της μεταγραφής του οριστικού τίτλου κυριότητος». Η διάταξη αυτή του εδαφίου β’ (παραμεθόριες περιοχές) αφορά τα παραχωρητήρια που εκδίδονται και μεταγράφονται μετά την έναρξη της ισχύος του Ν.Δ. 1189/72, γιατί μόνο τότε η μεταγραφή είναι απαραίτητη για την απόκτηση της κυριότητας. Για το χρονικό διάστημα πριν από το ανωτέρω Ν.Δ./μα, η κυριότητα των ατομικών κλήρων περιέρχεται στον κληρούχο με μόνη την κύρωση της οριστικής διανομής κατά τα άρθρα 189 παρ.1 και 3 191 Αγρ. Κώδικα, αδιακρίτως αν πρόκειται για παραμεθόριες ή μη περιοχές, οπότε το παραχωρητήριο (οριστικός τίτλος κυριότητας) και η μεταγραφή χρησιμεύουν απλώς ως αποδεικτικά στοιχεία (Α.Π. 1363/94 και αποτελούν την τυπική ολοκλήρωση της αποκατάστασης (Α.Π.320/95, 232/84, 316/75).

Εξάλλου από τη διάταξη του άρθρ. 79 παρ.2 Αγροτικού Κώδικα, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 26. 74, 180 και 203 του ίδιου Κώδικα και των άρθρων 1 παρ.1 Α.Ν. 431/1968 προκύπτει ότι μέχρι την έναρξη της ισχύος του τελευταίου νόμου (23.5.1968) ο κληρούχος που έχει αποκατασταθεί κατά τον αγροτικό νόμο, καθώς και οι κληρονόμοι του, και αν ακόμη δεν είχαν την κατοχή, λογίζονται ως μόνοι καλής πίστεως νομείς αυτοί και συνεπώς, ο κλήρος που είχε παραχωρηθεί δεν ήταν δυνατόν να αποτελέσει αντικείμενο νομής από άλλον ούτε από συγκληρονόμο και δεν ήταν δυνατή η χρησικτησία επί του κλήρου. Μετά όμως την κατά τα άνω ισχύ του Α.Ν. 431/1968, ο κληρούχος και οι κληρονόμοι του δεν θεωρούνται πλέον ως, κατά πλάσμα του νόμου, νομείς αυτού, αν πραγματικά δεν τον κατέχουν και, επομένως είναι δυνατή η άσκηση νομής επί του κλήρου είτε από τρίτο είτε από συγκληρονόμο και η επ’ αυτού απόκτηση της κυριότητας με χρησικτησία, με μόνη την προϋπόθεση ότι δεν επέρχεται κατάτμηση του κλήρου. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι, εφόσον η κύρωση της οριστικής διανομής έλαβε χώραν πριν από το Α.Ν. 431/1968, ο τρίτος ή ο συγκληρονόμος μπορεί να νέμεται τον κλήρο και να γίνει κύριος με έκτακτη χρησικτησία, ανεξάρτητα αν το παραχωρητήριο εκδόθηκε πριν ή μετά το Ν.Δ. 1189/72, αφού μετά την κύρωση της οριστικής διανομής έπαυσε να είναι κύριος του κλήρου το Ελληνικό Δημόσιο και η κυριότητα περιήλθε στον κληρούχο. Στην προκειμένη περίπτωση οι ενάγοντες ισχυρίστηκαν τα ακόλουθα: κατά την οριστική διανομή του έτους 1950 που κυρώθηκε με το Ν.Δ. 2535/1953, περιήλθε στην κυριότητα του δικαιοπαρόχου των 1 α, β, γ, δ εναγομένων Ε.

Π., της 2ης, 3ης και 4ης από αυτούς, στην Μαρία χήρα Δ.

Π. και του Ιωάννη Δ. Π., συζύγου της πρώτης και πατέρα των λοιπών εναγόντων, ο με αριθμό 93 στο 10ο Ο.Τ. εκτάσεως 400 μέτρων τετραγωνικών οικοπεδικός κλήρος που βρίσκεται στη Λεπτοκαρυά Πιερίας. Για τον κλήρο αυτόν εκδόθηκε ο με αριθμό 10288/1978 τίτλος κυριότητος της Δ/σεως Γεωργίας Πιερίας που μεταγράφηκε νομίμως. Στο οικόπεδο αυτό, του οποίου παραχωρήθηκε η κατοχή το έτος 1953, οπότε και κυρώθηκε η οριστική διανομή, ο δικαιοπάροχος του Ιωάννης Παρλαπάνος έκτισε ισόγειο οικία στην οποία έκτοτε και μέχρι τον κατά την 22.5.1970 θάνατό του κατέχει νεμόμενος αυτή με διάνοια κυρίου. Από το θάνατό του και εφεξής μέχρι την άσκηση της υπό κρίση αγωγής (31.7.1991) ενεμήθησαν το ακίνητο αυτό με διάνοια κυρίου οι ενάγοντες ως μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του Ιωαν. Π., που διέμενε στο ακίνητο αυτό. ‘Ετσι στο πρόσωπό τους συμπληρώθηκε 20/ετής με διάνοια κυρίου νομή και έγιναν κύριοι με έκτακτη χρησικτησία. Υπό τα περιστατικά αυτά ζήτησαν να αναγνωριστεί η κυριότητά τους στο εν λόγω ακίνητο. Το Ειρηνοδικείο Κατερίνης με την 110/1995 απόφασή του έκρινε μη νόμιμη την αγωγή και την απέρριψε. Την απόφαση αυτή επικύρωσε και το Πολυμελές Πρωτοδικείο Κατερίνης, που δίκασε ως Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, με την αιτιολογία ότι αφού ο οριστικός τίτλος εκδόθηκε το έτος 1978, ήτοι μετά το Ν.Δ.

1189/72 και αφορούσε περιοχή που είχε κηρυχθεί παραμεθόριος με το από 12.7.1929 Π.Δ/μα, η κυριότητα περιήλθε στους κληρούχους από και δια της μεταγραφής του τίτλου αυτού και επομένως, εφόσον μέχρι τότε ανήκε στην κυριότητα του Δημοσίου δεν ήταν δεκτικός νομής και κτήσης κυριότητας με έκτακτη χρησικτησία. ‘Οπως όμως ήδη εξετέθη, εφόσον η οριστική διανομή είχε κυρωθεί, όπως στην προκειμένη περίπτωση κατά τα ιστορούμενα στην αγωγή, κατά το έτος 1953, ήτοι πριν από το Ν.Δ. 1189/72, η κυριότητα του κλήρου είχε περιέλθει στους κληρούχους από τότε και ήταν δεκτικός χρησικτησίας μετά την ισχύ του νόμου 431/1968. Από καμία διάταξη του Ν.Δ. 1189/72 δεν προκύπτει ότι οι προηγούμενες παραχωρήσεις κλήρων που η οριστική διανομή κυρώθηκε πριν από το Ν.Δ/μα αυτό επανήρχετο στο Ελλ. Δημόσιο, έτσι ώστε να είναι μη επιτρεπτή κατά νόμο η άσκηση νομής. Συνεπώς έσφαλε η προσβαλλομένη απόφαση περί την ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου και πρέπει να αναιρεθεί κατά τον βάσιμο από το άρθρο 560 αριθμ. 1 μοναδικό λόγο αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 246/1996 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κατερίνης. Παραπέμπει την υπόθεση να δικασθεί ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κατερίνης υπό διαφορετική σύνθεση. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων εκ δραχμών διακοσίων σαράντα χιλιάδων (240.000).

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Ιουνίου 1997. Και Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στην Αθήνα, την 1η Ιουλίου

ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΦΡΑΓΚΙΑΔΑΚΗ

Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

Τηλ: 6974386276

image

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s