Μείωση Εφάπαξ (νομολογία)

Standard

Δικαστήριο: ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ
Τόπος: ΑΘΗΝΑ
Αριθ. Απόφασης: 734
Ετος: 2016
Περίληψη
Πιλοτική δίκη – Δικαίωμα παρέμβασης – Κακή νομοθέτηση και αδικοπρακτική ευθύνη του Δημοσίου – Κοινωνική ασφάλιση – Σκοποί και συνταγματικό πλαίσιο – Εφ’ άπαξ βοήθημα – Βιωσιμότητα ασφαλιστικών ταμείων και μείωση ασφαλιστικών παροχών – Αναδρομικές μειώσεις – Δικαίωμα στην περιουσία και ασφαλιστικές παροχές – Αυξομειώσεις συντάξεων – Αρχή της αναλογικότητας και περικοπές συντάξεων – Εκπαιδευτικοί – Χορήγηση εφ’ άπαξ παροχής Ταμείου Προνοίας Δημοσίων Υπαλλήλων (Τ.Π.Δ.Υ.) – Χαρακτήρας αυτής και προϋποθέσεις χορήγησης –

Περικοπές εφ’ άπαξ παροχών ΤΠΔΥ και αιτιολόγησή τους – Οικονομική ή αναλογιστική μελέτη – Ένταξη μειώσεων σε ευρύτερο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής – Συνταγματικότητα διατάξεων παρ. 6 άρθ. 2 Ν. 4024/2011 και περ. 2 υποπαρ. ΙΑ5 άρθ. 1 Ν. 4093/2012 -. Κρίθηκε ότι οι διατάξεις του άρθρου 2 παρ. 6 του ν. 4024/2011 και του άρθρου πρώτου, υποπαράγραφος ΙΑ 5 περ. 2 του ν. 4093/2012, με τις οποίες επήλθαν οι μειώσεις της εφάπαξ παροχής δεν αντίκεινται στο άρθρο 22 παρ. 5 του Συντάγματος, ούτε παραβιάζουν την αρχή της αναλογικότητας δεδομένου μάλιστα ότι ειδικώς η δεύτερη μείωση του εφάπαξ βοηθήματος έγινε σε εφαρμογή της αποφάσεως του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως και απέβλεπε στην εξομάλυνση της αναλογίας εισφορών και εφάπαξ παροχών. Ενόψει δε και του τελευταίου αυτού σκοπού και δεδομένου ότι το καταβληθέν ποσό υπερβαίνει το σύνολο των καταβληθεισών από την προσφευγούσα-ενάγουσα εισφορών, δεν παραβιάζεται η αρχή της ανταποδοτικότητας, αλλά ούτε και η αρχή της ισότητας. Περαιτέρω δε, δεν παραβιάζεται η παρ. 5 του άρθρου 4 του Συντάγματος, καθόσον το Ταμείο Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων αντιμετώπιζε άμεσα και πιεστικότατα οικονομικά προβλήματα, συνεπεία των οποίων αδυνατούσε να ανταποκριθεί επικαίρως στις υποχρεώσεις του, η αντιμετώπιση δε των προβλημάτων αυτών έπρεπε να γίνει με έκτακτη οικονομική ενίσχυση από το Κράτος, που ήδη έλαβε χώρα αλλά και με περικοπές του χορηγούμενου εφάπαξ βοηθήματος και τούτο για την αποφυγή επιβολής φορολογίας και άλλων επιβαρύνσεων σε βάρος του κοινωνικού συνόλου (Αντίθετη μειοψηφία). Ενώπιον της Ολομελείας του ΣτΕ, στο πλαίσιο πιλοτικής δίκης, έχουν δικαίωμα να παρέμβουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή ενώσεις προσώπων, όταν τίθεται ζήτημα συνταγματικότητας διάταξης τυπικού νόμου, εφ’ όσον δικαιολογούν έννομο σε σχέση με την κρίση του ζητήματος αυτού συμφέρον. Το έννομο συμφέρον θεμελιώνεται όταν ο παρεμβαίνων είναι διάδικος ενώπιον άλλου δικαστηρίου ή δικαστικού σχηματισμού του ίδιου κλάδου της δικαιοσύνης όπου εκκρεμεί το ζήτημα αυτό. Με την ιδιότυπη αυτή παρέμβαση αναπτύσσονται ερμηνευτικές απόψεις και επιχειρήματα, τα οποία αναφέρονται αποκλειστικά σε ζητήματα συνταγματικότητας που έχουν τεθεί, η δε μέλλουσα να εκδοθεί απόφαση δεν επάγεται έννομες συνέπειες για τον παρεμβαίνοντα. Από την εκ μέρους της Πολιτείας νομοθέτηση, με τα αρμόδια όργανά της ή από την παράλειψη των οργάνων αυτών να νομοθετήσουν στοιχειοθετείται ευθύνη προς αποζημίωση μόνον όταν γεννάται αντίθεση προς κανόνες δικαίου υπέρτερης τυπικής ισχύος, ευθύνη δε του Δημοσίου προς αποζημίωση γεννάται μόνον εάν οι επιζήμιες συνέπειες επέρχονται απ’ ευθείας από την επίμαχη διάταξη, πριν δε και ανεξάρτητα από οποιαδήποτε εφαρμογή της με πράξη της Διοίκησης. Στις λοιπές περιπτώσεις, κατά τις οποίες οι επιζήμιες συνέπειες επέρχονται από την εφαρμογή του πιο πάνω κανόνα δικαίου, δηλαδή από την πράξη της Διοίκησης που τον εφαρμόζει στην ατομική περίπτωση, η ευθύνη έναντι του ζημιωθέντος προκύπτει όχι από τον ίδιο τον κανόνα δικαίου, αλλά από την τελευταία αυτή πράξη. Η κοινωνική ασφάλιση των εργαζομένων αναγνωρίζεται από το Σύνταγμα ως θεσμική εγγύηση των εργαζομένων, στο πλαίσιο της οποίας ο κοινός νομοθέτης, διαθέτοντας ευρεία προς τούτο εξουσία και λαμβάνοντας υπ’ όψη τις εκάστοτε κρατούσες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, θέτει τους κανόνες για την ασφαλιστική κάλυψη και προστασία του εργαζόμενου πληθυσμού έναντι συγκεκριμένων ασφαλιστικών κινδύνων (όπως το γήρας, ο θάνατος, η αναπηρία, η ασθένεια, η ανεργία), με γνώμονα αφ’ ενός την προστασία του ασφαλιστικού κεφαλαίου και την εξυπηρέτηση της αναλογιστικής βάσης, στην οποία στηρίζεται η οικονομία των φορέων κοινωνικής ασφάλισης, δηλαδή την προστασία της βιωσιμότητας των κοινωνικοασφαλιστικών οργανισμών, χάριν και των μελλοντικών γενεών, και αφ’ ετέρου τη διασφάλιση υπέρ των συνταξιούχων, οι οποίοι διά της εργασίας τους συνέβαλαν στην δημιουργία του δημοσίου πλούτου, ενός ικανοποιητικού επιπέδου διαβίωσης, όσο το δυνατόν εγγύτερου σε εκείνο που είχαν κατακτήσει κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου. Πότε έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα το εφάπαξ. Μεταξύ των παροχών που κατατείνουν στον παραπάνω σκοπό δεν είναι μόνον οι περιοδικές παροχές (συντάξεις, κύριες και επικουρικές, μερίσματα, βοηθήματα), αλλά και οι εφ’ άπαξ παροχές που χορηγούνται κατά τη συνταξιοδότηση, οι οποίες είναι δημοσίου δικαίου κοινωνικοασφαλιστικές παροχές, υπαγόμενες και αυτές στο καθεστώς προστασίας του άρθρου 22 § 5 του Συντάγματος. Το ασφαλιστικό κεφάλαιο, εφ’ όσον σχηματίζεται αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο από εισφορές είτε μόνο των ασφαλισμένων, είτε και του εργοδότη, ανεξάρτητα μάλιστα από το ύψος των εισφορών του τελευταίου, φέρει αμιγώς ανταποδοτικό χαρακτήρα. Η προστασία της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού φορέα και η διασφάλιση της ακεραιότητας του ασφαλιστικού του κεφαλαίου αποτελεί υποχρέωση του νομοθέτη, ο οποίος, όταν διαπιστώνει μεταβολή των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών, που εγκυμονεί κινδύνους για τη βιωσιμότητά του, λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα, όπως η αναπροσαρμογή των ασφαλιστικών παροχών και εισφορών, ο επανακαθορισμός των προϋποθέσεων θεμελίωσης του ασφαλιστικού δικαιώματος και η διάθεση κρατικών πόρων για τη στήριξή του είτε σε τακτική, είτε σε έκτακτη βάση. Οι νομοθετικές επεμβάσεις επιτρέπεται, σε περίπτωση εξαιρετικά δυσμενών οικονομικών συνθηκών, να έχουν ως αποτέλεσμα ακόμη και τη μείωση των απονεμόμενων ασφαλιστικών παροχών, όταν το ασφαλιστικό κεφάλαιο δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών αυτών, το ύψος δε της κρατικής χρηματοδότησης του κοινωνικοασφαλιστικού οργανισμού.

Πηγη: Ισοκράτης

ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΦΡΑΓΚΙΑΔΑΚΗ

Δικηγόρος παρ΄Αρείω Πάγω

Τηλ: 6974386276

image

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s