Ακυρότητα Ιδιόγραφης Διαθήκης (νομολογία)

Standard
Περίληψη

Διαθήκη ιδιόγραφη Ακυρότητα – Εννομο συμφέρον για την πρόταση ακυρότητας Αγωγή αναγνωριστική – Απαράδεκτη μεταβολή του αντικειμένου της δίκης -. Η αγωγή περί αναγνωρίσεως της ακυρότητας ιδιόγραφης διαθήκης λόγω μη ιδιόχειρης γραφής και υπογραφής της έχει τον χαρακτήρα αρνητικής αναγνωριστικής αγωγής. Αντικείμενο δίκης απαράδεκτη μεταβολή του, όταν ζητείται η διάγνωση ή η διάπλαση άλλης (ή και άλλης) έννομης σχέσεως από εκείνη που είχε επικαλεσθεί αρχικώς ο ενάγων αρχή διαθέσεως η μεταβολή επέρχεται ακόμη και όταν υπάρχει ταυτότητα ιστορικής αιτίας και αφορά είτε στην έκταση και το είδος είτε στη μορφή της αιτούμενης δικαστικής προστασίας.Απαράδεκτη μεταβολή του αντικειμένου της δίκης υπάρχει όταν με την αγωγή ζητείται η ακύρωση μιας δικαιοπραξίας ενώ με τις προτάσεις ζητείται να αναγνωρισθεί η ακυρότητα της η τροπή διαπλαστικού αιτήματος σε αναγνωριστικό με τις προτάσεις ή με προσθήκη-αντίκρουση δεν συνιστά παραδεκτό περιορισμό αλλά απαράδεκτη μεταβολή του αγωγικού αιτήματος, η οποία δεν λαμβάνεται υπ’όψιν από το δικαστήριο.


Κείμενο Απόφασης

ΠολΠρΙωαν 147/2006

(Απόσπασμα)…. Από το συνδυασμό των άρθρων 1718 και 1721 ΑΚ προκύπτει ότι η ιδιόγραφη διαθήκη πρέπει να γράφεται ολόκληρη με το χέρι του διαθέτη, να χρονολογείται και υπογράφεται από τον ίδιο, άλλως είναι άκυρη (ΑΠ931/2003, αδημ. στο νομικό τύπο) και, συνεπώς, ακόμη και χωρίς παρεμβολή σχετικής δικαστικής απόφασης θεωρείται εξαρχής ως μη γενόμενη.

Την ακυρότητα της διαθήκης αυτής μπορεί να προτείνει καθένας που έχει έννομο συμφέρον (βλ. σχετ. ΑΠ 1591/1997 ΕλΔνη 39.844, ΑΠ 107/2000 ΕλΔνη 41.1021, ΕφΑΘ 10055/2002 ΕλλΔνη 2003.1001, ΕφΑΘ 7764/2000 ΕλλΔνη 2001.1394, ΕφΑΘ 6620/1993 ΝοΒ 1994.428). Η αγωγή με την οποία ζητείται η αναγνώριση της ακυρότητας ιδιόγραφης διαθήκης λόγω μη ιδιόχειρης γραφής και υπογραφής της από το διαθέτη, έχει το χαρακτήρα αρνητικής αναγνωριστικής αγωγής (βλ. ΑΠ380/1989 ΕλλΔνη 1990.530, ΕφΑΘ 10055/2002 ό.π., Κ. Νιπαδόπουλο, Αγωγές κληρονομικού δικαίου, έκδ. 1994, § 137). Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 223 και 224 ΚΠ)λΔ, οι οποίες απαγορεύουν τη μεταβολή του αντικειμένου της δίκης, σαφώς συνάγεται ότι τέτοια μεταβολή υπάρχει όταν ζητείται η διάγνωση ή η διάπλαση άλλης (ή και άλλης) έννομης σχέσης από εκείνη που είχε επικαλεστεί αρχικώς ο ενάγων. Η ίδια δε απαγόρευση ισχύει, κατά το άρθρο 106 του ίδιου κώδικα, για το δικαστήριο. Δεν επιτρέπεται δηλαδή στο δικαστήριο να προβεί στη διάγνωση έννομης σχέσης που δεν εκτέθηκε στην αγωγή, ή να διαγνώσει έννομη σχέση ή αίτημα διαφορετικά από εκείνα που ο ενάγων, συντρεχούσης νομίμου περιπτώσεως, ζητεί (ΕφΑΘ 2438/1994 ΕΔΠ)λ 1994.224). Η μεταβολή επέρχεται ακόμη και αν υπάρχει ταυτότητα ιστορικής αιτίας και αφορά είτε στην έκταση και στο είδος, είτε στη μορφή της αιτούμενης δικαστικής προστασίας. Εφόσον με την αγωγή ζητείται από το δικαστήριο να προχωρήσει στην ακύρωση μιας δικαιοπραξίας και στη συνέχεια, με τις προτάσεις, ζητείται να αναγνωριστεί η ακυρότητα αυτής, πρόκειται για απαράδεκτη μεταβολή του αιτήματος της αγωγής, καθώς ο ενάγων επικαλείται διαφορετική έννομη σχέση, δηλαδή επικαλείται μια εξ αρχής άκυρη δικαιοπραξία, η οποία ουδέν έννομο αποτέλεσμα παράγει, έναντι μιας αρχικώς έγκυρης πλην ακυρώσιμης δικαιοπραξίας, η οποία διέπεται από άλλους νομικούς κανόνες, δεδομένου ότι παράγει τα αποτελέσματα της ωσότου ακυρωθεί με δικαστική απόφαση. Δηλαδή, ενώ αρχικώς ζητά από το δικαστήριο να προβεί σε διάπλαση μιας έννομης σχέσης, στη συνέχεια του ζητά την αναγνώρισης μιας άλλης.

Στην προκείμενη περίπτωση η ενάγουσα, θυγατέρα του Σ. Γ. του Σ., ο οποίος αποβίωσε στις 22.8.1984 στο δ.δ. Ανατολής Δήμου Ανατολής Ιωαννίνων, ιστορώντας ότι η από 2.8.1984 φερόμενη ιδιόγραφη διαθήκη αυτού, που δημοσιεύθηκε και κηρύχθηκε κυρία με τα υπ’ αριθμ. 38/14.2.1985 πρακτικά Μονομελούς Π)ωτοδικείου Ιωαννίνων, με την οποία, τόσο η ίδια όσο και οι εναγόμενοι – μητέρα και αδέλφια της ενάγουσας, τιμήθηκαν ως κληρονόμοι εφ’ όλης της κληρονομιαίας περιουσίας, είναι άκυρη καθόσον δεν συντάχθηκε και δεν υπεγράφη από τον φερόμενο ως διαθέτη, ζητεί να ακυρωθεί η ως άνω διαθήκη και να αναγνωρισθούν άπαντες οι διάδικοι ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του Σ. Γ.

Η αγωγή αρμοδίως εισάγεται στο δικαστήριο αυτό (ΚΠ)λΔ 18 αρ. 1, 30) κατά την τακτική διαδικασία. Ωστόσο, τυγχάνει μη νόμιμη καθόσον, κατά τα εκτιθέμενα στο δικόγραφο, η επίδικη ιδιόγραφη διαθήκη δεν συγκεντρώνει τα απαραίτητα από το νόμο στοιχεία για το υποστατό της, δηλαδή δεν είναι γραμμένη και υπογεγραμμένη από το χέρι του διαθέτη (ΑΚ 1721) και ως εκ τούτου είναι αυτοδικαίως άκυρη και όχι ακυρώσιμη, ώστε να ζητείται από το δικαστήριο η ακύρωση της, δηλαδή η διάπλαση μιας νέας κατάστασης, αφού ήδη η επίδικη διαθήκη είναι άκυρη. Επομένως, σύμφωνα με τα όσα εκτίθενται στη μείζονα σκέψη, το αίτημα αγωγής που στηρίζεται στα προε-κτεθέντα πραγματικά περιστατικά μπορεί μόνο να είναι αναγνωριστικό (της ακυρότητας) και όχι διαπλαστικό (της ακύρωσης). Ιΐραιτέρω η ενάγουσα, με την από 2.1.2006 προσθήκη – αντίκρουση που κατέθεσε εμπροθέσμως στις 3.1.2006, περιόρισε το αίτημα της αγωγής «σε αναγνωριστικό» και ζήτησε «την αναγνώριση της από 2.8.1984 φερόμενης ως ιδιόγραφης διαθήκης του Σ. Γ. ως άκυρης». Κατ’ αρχήν, ο περιορισμός του συγκεκριμένου αγωγικού αιτήματος από διαπλαστικό σε αναγνωριστικό σημαίνει απλώς ότι το δικαστήριο αναγνωρίζει ότι υφίσταται στο πρόσωπο της ενάγουσας το δικαίωμα να ζητήσει τη διάπλαση της έννομης σχέσης, δηλαδή την ακύρωση της διαθήκης, αίτημα το οποίο, σύμφωνα με όσα εκτίθενται ανωτέρω, παραμένει μη νόμιμο, παρά τον περιορισμό του. Ιΐραιτέρω, η διατύπωση του αιτήματος, να αναγνωριστεί η ακυρότητα της διαθήκης, δεν συνιστά περιορισμό αλλά μεταβολή αυτού, σύμφωνα και με όσα αναπτύχθηκαν στη μείζονα σκέψη της παρούσας, η οποία είναι απαράδεκτη κατ’ άρθρο 223 ΚΠ)λΔ και δεν λαμβάνεται υπόψη από το δικαστήριο. 

Πηγή : Ισοκράτης

Για περισσότερες πληροφορίες

Αικατερίνη Φραγκιαδάκη

Τηλ. επικοινωνίας 6974386276

Email: lawyersgroup6@gmail.com

img_0586

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s